Donanım | Püf Nokta | Pratik Bilgiler |Püf Noktası | Püf Noktalar | Püf Noktaları | İlginç Bilgiler - Part 2
Saturday, July 31, 2010

Püf Noktalar

Archive for the ‘Donanım’ Category

Disk Bölmelerini Planlamak

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

   Sunucunuzu kurduÄŸunÄŸzda, sunucunun kullanılabilir disk alanlarının bölümlemesine de karar vermeniz gerekecektir. Tek, büyük bölmeler ile çoklu, küçük bölmeler arasında dengelemeler yapılır.

   Kavramsal olarak büyük, tek bölmelerle uÄŸraÅŸmak her zaman daha kolaydır, ancak büyük bölmeler kullanmak, sistem yapılandırılması için her zaman elveriÅŸli yol olmayabilir. Dikkate alınması gereken bir konu, sistemin genel kararlılığıdır. EÄŸer sisteminizin genel yapılandırılmasının, oldukça sabit bir uygulamalaru grubu ve istikrarlı bir kullanıcı nüfusuyla kararlı olması beklentiniz varsa, bu gereksinimlere karşılık verecek büyük bölmeler kullanmayı yeÄŸleyebilirsiniz.

   EÄŸer sunucunuz temelde bir veritabanı sunucusu iÅŸlevini görecekse, karar alma yönünde çok fazla ÅŸey yapmanız gerekmez. Veritabanınızın çekirdek program dosyalarını, mantıksal büyüme için yer ayırarak, tek bir bölme üzerine koymanız iyi olacaktır. Ancak hızı maksimumda tutmak için herÅŸeyi bu bölme dışında tutmanız gerekeceÄŸinden, bölmeyi buna uygun olarak boyutlandırın. Veri dosyalarının kendi baÅŸlarına nasıl düzenledikleri büyük ölçüde veritabanınıza baÄŸlıdır, fakat dosyalar ya çoklu bölmeler ve çoklu sürücüler boyunca dağılacaklar ya da tümüyle veritabanı uygulamasının denetimi altında olan özel bir ham bölme üzerine depo edileceklerdir. Her durumda, veritabanının büyümesi için çok fazla alana gerek olduÄŸunu fark edeceksiniz. Bir veritabanı sunucusu aynı zamanda, ÅŸeritleme (striping) veya diziler (array) kullanarak veritabanınızı çoklu sabit sürücüler boyunca yaymanıza izin veren bir RAID donanım veya yazılım çözümünün kullanılması için belirgin bir yerdir. Bu, sadece sınırsız bir büyümeye izin vermekle kalmaz, sabit disk boÅŸluÄŸunuzu ölçülü bir ÅŸekilde geniÅŸletebilme avantajını da saÄŸlar; çünkü daha fazla dosya alanı gerektiÄŸinde, bir ek sürücüyü basitçe dizinize ekleyebilirsiniz.
DiÄŸer taraftan eÄŸer iÅŸinizin doÄŸası oldukça sık sistem deÄŸiÅŸiklikleri gerekiyorsa, daha küçük sabit disk bölmeleri kullanmayı daha anlamlı bulabilirsiniz; böylece özel bir proje için kolayca bir bölme yaratabilirsiniz. Proje tamamlandığında, gereken ÅŸey sadece veriyi arÅŸivlemektir; bölme temizlenecek ve bir sonraki projeye hazır hale gelecektir.

   NTFS"in bir büyük getirisi de, FAT kullanımındaki gibi büyük miktarlardaki alanlar harcamaksızın büyük ve tek bölmelere sahip olabilmenizdir. Sistem bölmesi yeterince büyük ve kararlı olacak ve birdenbire onu büyütmek derdine düÅŸülmeyecektir. Tipik bir yükleme için, bugünlerde sabit sürücü alanının ucuz olduÄŸunu varsayarsak, tipik bir sunucuya yaklaşık 500 MB yeter. KuÅŸkusuz kullanıcı ve uygulama bölmelerinin boyutu tümüyle sizin özel ortamınıza baÄŸlı olacaktır. Ancak, onlara büyüme için fazla yer bırakmanız gerekmeyecektir, çünkü yeni kullanıcı ya da uygulama eklemeniz gerektiÄŸinde, eski bölmelere dokunmadan basitçe bir baÅŸka sürücü ya da bölme eklenmelidir.

   Disk bölmelerini planlarken dikkate almanız gereken bir ÅŸey de, eÄŸer varsa, ne tür bir RAID ya da baÅŸka bir sürücü eriÅŸim yöntemi kullanacağınızdır. EÄŸer seçimÅŸansınız varsa, bir özel RAID denetcisini veya bir RAID donanım çözümünü kullanmak gerekir. Yeterli bir RAID donanım çözümünü Windows NT Disk Administrator içinde yerleÅŸik olarak bulabilirsiniz.

   Bir disk dizisi veya ikizi oluÅŸturmak için Disk Administrator"ın yerleÅŸik araçlarını kullanmak kesinlikle avantajlıdır. KuÅŸkusuz, en önemlisi maliyettir, çünkü maliyet kayıp disk alanı ile sınırlıdır. Ancak, taşınabilirlik ve uyumluluk konusunda da üstünlükleri vardır. Disk Administrator, iÅŸletim sisteminin tümleÅŸik bir bölümüdür; bu yüzden, Intel tabanlı veya RISC tabanlı bir sürücü için aynı biçimde kolayca yapılandırabilirsiniz. Bu bazı bilgisayarların gereksinimlerine baÄŸlı olarak farklı iÅŸlemciler kullanıldığı çeÅŸitlenmiÅŸ aÄŸ boyunca, benzer bir yapılanmayı korumanıza izin verir. Ayrıca çözümü güç uyumluluk sorunları için endiÅŸe etmeniz gerekmez, çünkü Disk Administrator iÅŸletim sisteminin içinde tasarımlanmıştır.

   Öte yandan, Disk Administrator kullanımında bazı kısıtlamalar vardır. Yalnızca üç temel RAID türünü destekler; İkizleme (RAID 1), ÅŸeritleme (RAID 0) ve eÅŸlikli ÅŸeritleme (stripting with parity) (RAID 5). Bunlar en iyi bilinen ve en yaygın RAID türleri olsalar da, RAID seçenekleriniz neredeyse yalnız bunlarla sınırlrıdır ve sizin gereksinimlerinizi karşılamayabilir. Disk dizilerinizin kullanımını farklı bir donanım altsistemine taşımanın, hem hız hem de kararlılık açısından belirgin üstünlükleri olabilir. Öncelikle, RAID donanım çözümlerinin çoÄŸu, sunucuyu tümüyle kapatmaksızın baÅŸarısız sabit sürücüleri kaldırmanıza (sıcak takas) izin verir; bu dabir üretim ortamında kesinlikle bir avantajdır.

Popularity: 2% [?]

Bilgisayar Donanımı

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

Bilgisayar donanımı, bir bilgisayarı oluÅŸturan fiziksel parçaların genel adıdır. Bu parçalar, kiÅŸisel bilgisayarlar, otomobiller, çamaşır makinesi ve benzeri elektrikli ev eÅŸyaları veya çeÅŸitli sanayi ugulamaları gibi birçok alanda kullanılır.

İç ve Dış Donanım [deÄŸiÅŸtir]Bağımsız kasa, kutu veya kılıf içinde bulunan bilgisayar kasası içinde yer almayan donanımlara dış donanım denir. bunlar kamera fotoÄŸraf makinesi usb giriÅŸi bluetooth kızılötesi tarayıcı yazıcı vs vs… Bir donanım parçası baÅŸka bir donanım parçası (genellikle bilgisayar kasası) içine yerleÅŸtiriliyorsa iç donanım olarak adlandırılır. 2 ye ayrılır iç ve dış olarak ayrılır.351465

Veri Akış Yönüne Göre Donanımlar [deÄŸiÅŸtir]Bir bilgisayar donanımı dış ortamdan bilgisayara veri aktarmak için kullanılıyorsa giriÅŸ donanımı veya giriÅŸ birimi, bilgisayardan dış ortama veri aktarmak için kullanılıyorsa çıkış birimi olarak adlandırılır.

Kişisel Bilgisayar Donanımı [değiştir]Ortalama bir kişisel bilgisayarda genel olarak aşağıdaki donanımlar bulunur.

Ana Kart
Merkezi İşlem Birimi
Bios
Yonga seti
Bellek kartı
Veriyolları
PCI
AGP
USB
İç denetim birimleri: Bazı anakartlarda baskılı devre üzerine baÄŸlı olarak bulunabilirler.
GiriÅŸ-çıkış denetleyicisiŞŞŞŞŞ
AÄŸ denetleyicisi
Modem denetleyicisi
Ses denetleyicisi
Görüntü denetleyicisi
İşlev kartları: Anakart üzerinde iç denetleyicilerin bulunmaması ya da amaç için yeterli olmaması durumlarında, anakart üzerindeki veriyollarına takılarak kullanılırlar.
GiriÅŸ-çıkış kartı
Grafik kartı
Ses kartı
Modem kartı
Ağ kartı
TV kartı
Video montaj kartı
Özel amaçlı kartlar
Güç Kaynağı
Kayıt ortamları
Sabit disk
Disket sürücü
Optik disk sürücüler
CD-ROM
DVD-ROM
Zip sürücü
Manyetik teyp
USB Hafıza Ünitesi
GiriÅŸ birimleri

Klavye
Fare
Joystik
Sayısallaştırıcı
Duyarlı ekran
Tarayıcı
Kamera
Mikrofon
Parmak izi okuyucu
Çıkış birimleri
Monitör
Hoparlör
Kulaklık
Yazıcı
Kasa

Popularity: 2% [?]

Kasa Hakkında

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

 

1-FAN
PC açıldığında devreye girer ve iç elemanların ısınmasını engeller. Piyasada iki adet iÅŸlemci firması vardır. Bunlar, INTEL ve AMD firmalarıdır. Bu iÅŸlemcilerden AMD marka iÅŸlemciler ucuzdur. Ancak çok fazla ısınma problemi vardır. Bu yüzden bu marka iÅŸlemcilerin ek fan ihtiyacı vardır. Ancak ısınma problemide eskiye göre bu iÅŸlemcilerde azalmıştır.
ELEKTRİK DÜÄžMESİ
PC’ yi açmaya ve kapamaya yarar. Her bilgisayarda olmayabilir.
2-GERİLİM DEĞİŞTİRİCİ
Bu anahtar sayesinde bulunan ülkeye göre akımın giriÅŸ gücünü seçmek mümkündür. ÖrneÄŸin A.B.D.’ de 110 Volt’a, Türkiye’de 220 Volt’a ayarlanır. Dikkat edilmesi gereken bir baÅŸka konuda taşınabilir bilgisayarlarda da aynı problem vardır.
3-BESLEME
Akım prizine bağlanacak olan kablonun yerleştirilmesi gereken prizdir.
4-FARE
Farenin baÄŸlanması için seri baÄŸlantı noktası.
5-KLAVYE
Klavyenin baÄŸlanması için seri baÄŸlantı noktası.
6-USB GİRİŞİ
USB ( Universal Serial Bus ), PC’nin farklı tipte donanımlarla diyalog kurmasında kullanılan en yaygın baÄŸlantı tiplerinden birisidir. Tüm yeni nesil bilgisayarlar USB 1.1 standardını ve bunun daha geliÅŸmiÅŸ sürümü olan USB 2.0 standardını destekliyorlar. Çünkü fareden tutunda yeni model yazıcı ve tarayıcıya kadar birçok cihaz bu tipteki baÄŸlantıyı tercih ediyor.
7-RJ-45 ETHERNET GİRİŞİ
Ethernet, iÅŸ ve cafe ortamlarında PC’leri yerel bir aÄŸa(LAN, Local Area Network) baÄŸlamak için kullanılan en yaygın teknolojidir.
8-SERİ BAĞLANTI NOKTASI
Normalde harici modemin ya da diÄŸer harici donanımların sisteme baÄŸlanması için kullanılır.
9-ENTEGRE VİDEO ÇIKIÅžI
Bu baÄŸlantı noktasına monitörünüzü baÄŸlayabilirsiniz. GiriÅŸ, direkt olarak anakarta entegre edilmiÅŸtir. Her anakart bu özelliÄŸi desteklemez.
10-PARALEL BAÄžLANTI NOKTASI
Paralel baÄŸlantı noktası, yazıcı ile yapılan standart baÄŸlantılar için kullanılır. Bir yazıcı hem parelel baÄŸlantıyı, hem de USB baÄŸlantısını destekleyebilir. Sadece paralel baÄŸlantı ve sadece USB baÄŸlantısını tercih eden yazıcı tipleri de vardır.
11-OYUN GİRİŞİ
İsminden de anlaşılabileceÄŸi gibi bu giriÅŸ, bilgisayarın oyun donanımıyla baÄŸlantısını saÄŸlamaktadır. Oyun çubukları (joystick) bu tip donanımların en tipik örneÄŸidir.
12-M VE N SES GİRİŞLERİ
Hoparlör ve kulaklık için kullanılan giriÅŸlerdir. Line-in(M) ve line-out(N) olarak ikiye ayrılırlar. Farklı renkleri, doÄŸru kablonun doÄŸru giriÅŸe takılmasını kolaylaÅŸtırır.
13-MİKROFON GİRİŞİ
Mikrofonu sisteme baÄŸlamak için kullanılan giriÅŸ.
14-GRAFİK KARTI (EKRAN KARTI)
Bu özellik PC’de ekran kartı bulunuyorsa geçerlidir. Özellikle oyunların oynanması için iyi bir grafik kartı ÅŸarttır. Kart 2 veya 3 giriÅŸe sahiptir. Bunlardan bir tanesi monitör baÄŸlantı noktası, bir diÄŸeride TV çıkışıdır. Bunların dışında yeni kasalarda DVI baÄŸlantısı vardır. DVI, yeni nesil LCD monitörleri sisteme baÄŸlamak için kullanılıyor.
DAHİLİ MODEM
Modem, internet bağlantısını sağlar.
TELEFON GİRİŞİ
Telefon hattı kablosunun modeme baÄŸlanması için kullanılan giriÅŸ.
Püf noktaları:
•  Toza karşın kadın çorabı: BilindiÄŸi gibi elektrik tozu çeker. Zamanla bilgisayarınızın içinin tozlanmasını engellemek için, kasanın içine yanlardaki havalandırma deliklerine karşılık gelecek ÅŸekilde kadın çorabı yerleÅŸtiriniz.
•  GüneÅŸ ışığı: DoÄŸrudan güneÅŸ ışığının tek zararı, çalışır durumda bir bilgisayarın soÄŸumasını zorlaÅŸtırmasıdır. Çalışmadığı zamanlar doÄŸrudan güneÅŸ görmesi bir bilgisayara zarar vermez. Bilgisayarınızı, arkasına aydınlık bir pencere gelecek ÅŸekilde yerleÅŸtirmeyiniz. Bu ÅŸekilde yerleÅŸtirilmiÅŸ bir bilgisayarda, gündüz çalıştığınızda, karşınızdan gelecek gün ışığı sizi çok rahatsız edecektir.

Popularity: 2% [?]

Jammer lar Hakkında Genel Bilgiler

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

Bu baÅŸlık altından dünyada JAMMER(GeniÅŸ Bantlı Taramalı Radyo Frekans Karıştırıcı) olarak bilinen cihazlar hakkında genel bilgi vermeye çalışacağım.Konuya ilgisi olan arkadaÅŸlarımız varsa bilgilerini bizimle paylaşırlarsa seviniriz.
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
T.C’ nin Mayınlara Karşı Tedbir Arayışları Devam Ediyor.
HPG gerillaları tarafından uzaktan kumandalı mayınların kullanılması üzerine, orduya baÄŸlı Aselsan(Askeri Elektronik Sanayi) uzaktan kumanda cihazı olarak kullanılan telsiz, telefon, oto alarmı gibi  RF(Radyo Frekanslı) cihazların frekanslarını bozmak üzere, dünyada JAMMER(GeniÅŸ Bantlı Taramalı Radyo Frekans Karıştırıcı) olarak bilinen karıştırıcı, bastırıcı/susturucu veya frekans bozucu cihazların mevcut özelliklerini  geliÅŸtirerek “Savar” ismiyle bir cihaz yaptı.

Aselsanın ürettiÄŸi JAMMER-SAVAR 104-1900 MHz band aralığında etkili olmaktadır. Bu cihazlar Kürdistan’da operasyonel amaçlarla kullanılan askeri araçların birçoÄŸuna yerleÅŸtirildi. Özellikle üst düzey askeri yetkililerin, valilerin,  özel tim elemanları ile istihbaratçıların kullandıkları arabalara yerleÅŸtirildi. Aynı cihaz Türkiye’de özellikle VIP olarak adlandırılan çok önemli kiÅŸilerin korunmasında da kullanılmaya baÅŸlandı. CumhurbaÅŸkanı, baÅŸbakan, Genelkurmay baÅŸkanı bakanlar ve üst düzey bürokraside bulunanların makam arabalarına bu cihazlardan takıldı.

Sistem(Jammer): RF(Radyo Frekansı) 104-1000 MHz, GSM(Cep telefonu) 900 MHz –1900 MHz, Uydu telefonu 1-30 GHz, oto alarmları 6-5000 GHz band aralığındaki sistemleri bozmak için kullanılıyor. JAMMER, kullanılan cihazın frekanslarında karşıt bir sinyal yayıyor. Bu sinyal JAMMER’in etki alanındaki cihaz ile baz istasyonu(ÅŸebeke) ya da verici(tetikleyici) arasındaki baÄŸlantıyı kesiyor veya frekansları karıştırıyor.

Ana cihaz, besleme ünitesi ve antenler olmak üzere üç üniteden meydana geliyor. Bu donanımlara sahip frekans karıştırıcı; uzaktan kumandalara baÄŸlı muhtemel mekanizmaların çalışmasını engelliyor. JAMMER’in etki alanı yarıçapı (piyasada satılanı) 10 metre ile 8 Km arasında deÄŸiÅŸiyor. Aselsanın ürettiÄŸi JAMMER ise yarıçapı 30 Km etki gücüne sahip.

Son yıllarda baÅŸlayan ve güvenlik ve istihbarat birimleri tarafından büyük ilgi gören JAMMER’in aktif olarak kullanıldığı alanlar ÅŸunlar:

-Uzaktan kumandalı bombaların erken tetiklenmesi ya da engellenmesi.

-Askeri ve sivil alanlarda, istenilen bölgedeki telsiz haberleÅŸme iletiÅŸimi ile radar sistemlerinin engellenmesi.

-Lazer ve elektromanyetik alandan etkilenen güvenlik kameralarının engellenmesi.

-Özellikle ’’böcek’’ olarak tabir edilen casus dinleme cihazları ve mikrofonların engellenmesi.

-Binaların dışında kullanılarak, iç iletiÅŸimin gizlenmesi amacıyla ’’elektronik(perde) kalkan’’ oluÅŸturulması.

-Güvenlik amacıyla her türlü mobil telefon ve telsiz haberleÅŸmesinin engellenmesi.

Fakat burada belirtilen her bir uygulama için farklı frekanslarda JAMMER kullanmak gerekiyor. Yani tek bir JAMMER cihazı ile bunların hepsi yapılamıyor. Her frekans aralığı  için farklı bir sinyal karıştırıcı cihaz gerekiyor. Cep ve RF sinyali karıştıran JAMMER ile uydu frekans aralığında çalışan bir mekanizma önlenemiyor. 

Popularity: 2% [?]

ATi ekran kartlarının BIOS’unu nasıl güncellersiniz?

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

Son zamanlarda ATI ekran kartlarının modifikasyon iÅŸlemlerini bir hayli popüler. Bu iÅŸlem artık RivaTuner ile yazılımsal olarak yapılabiliyor ama bu iÅŸi kalıcı olarak çözmek isteyen arkadaÅŸlarımız ekran kartının BIOS"unu güncellemek istiyorlar. Ekran kartının BIOS"u nasıl güncellenmesi gerektiÄŸi akıllarda bir soru iÅŸareti.

 

Sizlere, ATI ekran kartları için Atiflash yazılımını kullanarak ekran kartı BIOS"unuzu nasıl güncelleyeceÄŸinizi anlatacağız.

 

1- AtiFlash dosyasını diskinize indirin ve bu dosyaları uygun bir dizine açın. (Bu dosya tüm ATI ekran kartları için kullanılabilir.)

 

2- Windows98 veya 95 baÅŸlangıç disketi/CD"Si oluÅŸturun.

 

3- ÇektiÄŸiniz BIOS dosyasını da aynı klasör içine koyun. Yani atiflash.exe ile .bin dosyası aynı klasörde olsun.

 

4- Bilgisayarınızı Windows 98 baÅŸlangıç disketiyle açın. Açılış anından F8 tuÅŸuna basarak "Sadece güvenli kip komut istemini" seçin. Arka planda himem.sys gibi belleÄŸe yerleÅŸen uygulamalar çalışmamalı.

 

5- Dosyaları açtığınız klasöre gidin.

 

6- İlk olarak BIOS"un yedeğini almak gerekiyor. komut satırına:

 

atiflash -s 0 yedek.bin

 

yazarak, şu anki BIOS"unuzu yedekleyin. Bu dosyanın ismi yedek.bin oldu. Buradaki parametrelerin anlamı şu:

 

-s : yedekleme parametresi 
0: Kart numarası. Sistemde tek ekran kartı takılı ise ekran kartınızın ID"si 0 oluyor. Ekran kartı numaralarını öÄŸrenmek için komutsatırına atiflash -i yazabilirsiniz.

 

7- sıra geldi BIOS"u güncellemeye. Normal ÅŸartlarda ATI ekran kartlarında kullanılan BIOS güncelleme komutu ÅŸu:

 

atiflash -p 0 dosyadi.bin

 

Fakat, modifiye iÅŸlemlerinde farklı BIOS yükleyeceÄŸiniz için, program bu BIOS"u "Type Mismatch" diyerek yüklemeyecek. Dolayısı ile sizin bu BIOS"u zorla yüklemeniz icap ediyor:

 

atiflash -f -p 0 dosyadi.bin

 

8- İşlem başarılı ile bittiğinde "XXXXX of XXXXX bytes verified" yazmalı. X yazan yerleri rakamlar gelecek. Bu rakam genelde 65536. Yani 64 KB.

 

9- GeçmiÅŸ olsun. Sisteminizi yeniden baÅŸlatın.

 

ÖNEMLİ NOT: Bu iÅŸlemlerden doÄŸacak zararlardan PC Labs sorumlu deÄŸildir. Bir sorun olduÄŸunda elinizin altında PCI ekran kartı olmasında yarar vardır. BIOS güncellemede sorun çıktığında:

 

Sistemde hem PCI hem de AGP ekran kartı takılıyken, monitör PCI ekran kartına takılıyken sistemi açmalısınız. Yine baÅŸlangıç disketi ile açma prosedürü izlemelisiniz.

 

Sistemi baÅŸlangıç disketi ile açtıktan sonra komut satırına atiflash -i yazı ve ATi ekran kartınızın ID"sini alın. Daha sonra komut satırına ÅŸunu yazın:

 

atiflash -f -p kartID yedek.bin

Popularity: 2% [?]

BIOS ile Diğer Donanımlar Arasındaki İlişki

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

BIOS’lar ufak iÅŸletim sistemi gibidir dedik ya, farklı farklı markaların ürettikleri farklı BIOS’lar var. Bunlar AWARD, AMI ve Phoenix BIOS. Phoenix BIOS ile AWARD BIOS birleÅŸerek, bazı anakartlarda ikisinin ortak ürünü olan BIOS’lardan kullanılmaya baÅŸlandı.

BIOS ile Diğer Donanımlar Arasındaki İlişki

BIOS’un minik bir iÅŸletim sistemini öÄŸrendikten sonra, diÄŸer donanımlar ile arasındaki baÄŸa biraz daha yakından bakarsak, bu konuyu biraz daha pekiÅŸtirmiÅŸ olacağız. BIOS’un görevlerini kategorize etmek mümkün:

Anakartın üzerine takılı olan donanımların çalışması için gereken parametreleri ve adresleri tayin etmek. Anakart tarafından desteklenen özellikleri kapatmak/açmak ve bu özelliklerin deÄŸerlerini deÄŸiÅŸtirmek/gözlemlemek.

BIOS, üzerine takılı olan donanımların çalışma adreslerini kullandığınız iÅŸletim sistemine bildirerek onların doÄŸru düzgün çalışmasına olanak tanıyor. Normal ÅŸartlarda BIOS, aygıtların çalışma adreslerini biraz cömert davranarak iÅŸletim sistemine yaptırmayı uygun görüyor. Ama bu her zaman iÅŸleyen bir yöntem deÄŸil. Kalabalık ek donanıma sahip bir sistemde, bazı donanımların “çalışma adresleri”, kullandığınız iÅŸletim sistemi tarafından aynı atanınca, çakışma dediÄŸimiz olay ortaya çıkıyor. Donanımlar kendi aralarında, “burası benim, ÅŸurası senin” gibi kavga ederler ara sıra. ÇoÄŸu zaman, aynı “çalışma adresine” sahip donanımlar kendi aralarında bu yeri paylaÅŸarak sorun çıkartmazken, bazılar ise inatçılık eder ve “yok arkadaÅŸ burası illa benim; sen git baÅŸka yere yerleÅŸ” ÅŸeklinde uyumsuzluk çıkarabilir. Bu sayede iki donanım da birbirine küser ve ikisi de çalışmaz. Ama, BIOS’a girip, aygıtların kullanması gerektiÄŸi çalışma adreslerini (IRQ,DMA vs.) kendiniz belirlediÄŸinizde bütün her ÅŸey kuzu kuzu çalışmasına devam eder

Anakarta takılı olan aygıtların kullandığı adresler BIOS tarafından gösteriliyor.

DiÄŸer taraftan, örneÄŸin, anakartın açılışta ilk olarak hangi aygıtı (HDD, Floppy, SCSI) kullanmasını istiyorsanız, bunu BIOS’dan halledebilmeniz mümkün. İşte bu örnekte olduÄŸu gibi, anakartınızın desteklediÄŸi özelliklerini bu ÅŸekilde kullanabiliyorsunuz /

Popularity: 2% [?]

BIOS Nedir? Ne İşe Yarar?

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

BIOS Nedir? Ne İşe Yarar?

"Basic Input/Output System" (Temel GiriÅŸ/Çıkış Sistemi) kelimelerinin baÅŸ harflerinin birleÅŸmesinden meydana gelen BIOS, PC’nizin çalışması için gereken temel iÅŸletim sistemi olarak özetlenebilir. Sadece okunabilir bellek (ROM) üzerine yazılmış bir yazılım olan BIOS, anakartınızın özelliklerini yönetebilmeniz/ kullanabilmeniz, diÄŸer donanımlar arasında bir baÄŸ kurması için görev yapar. Daha kaba bir ifadeyle, bilgisayarınız açılırken genelde “Press DEL to Enter SETUP” ifadesine hitaben DEL tuÅŸuna basarak girdiÄŸiniz yazılımsal bölümdür

“Sadece Okunabilir Bellek” üzerinde olmasından dolayı, BIOS burada kalıcıdır. Kalıcı olmasının bir sebebi ise, her defasında PC’nizi açtığınızda BIOS’un iÅŸlem yapmasıdır. PC’nizin açılmasında görev almakla birlikte, iÅŸletim sisteminiz ile diÄŸer donanımlarınız arasında bir baÄŸ kurmaya olanak saÄŸlar. ÖrneÄŸin, anakartınız üzerinde olan donanımların listesini iÅŸletim sistemine BIOS verir. BIOS ile anakart ile sunulan özellikleri deÄŸiÅŸtirebildiÄŸimiz gibi, sistemin daha iyi çalışması, uyumsuzlukları gidermek için bir takım ayarlamalar yapılabilir. ÖrneÄŸin, entegre olarak ses kartı taşıyan anakartın BIOS’una girerek ses özelliÄŸini iptal ettiÄŸimizde iÅŸletim sistemi artık bu ses kartını algılayamayacaktır. Biraz önce de bahsettiÄŸimiz gibi BIOS, bir yazılım olduÄŸundan, anakartın dengeli + performanslı çalışması için kullanıcılara ayar yapma olanağı sunuyo

BIOS, sadece okunabilir bellek tipi olan EEPROM üzerine kaydedilir.

BIOS’u ÅŸöyle özetlersek sanırım akıllarda daha kalıcı olacak: “BIOS, anakartınızın özelliklerini belirleyen/deÄŸiÅŸtirebilen ve üzerine takılı olan donanımların çalışması için gereken parametreleri kullandığınız iÅŸletim sistemine aktaran minik bir iÅŸletim sistemidir

Popularity: 2% [?]

Dijital Delil Araştırma Süreci

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

       BulunduÄŸumuz çaÄŸ bilgi ve biliÅŸim çağı olarak adlandırılırken, günümüzde biliÅŸim devrimi sanayi devriminden daha sık telaffuz edilen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Teknolojideki son geliÅŸmeleri takip edip, bu baÄŸlamda bilgiyi ön plana çıkaran devletler, diÄŸerlerinden daha ön plana gelmiÅŸlerdir.

          Teknolojik geliÅŸmelerin en büyüÄŸü olarak görülen internet, bilginin hazırlanması,iÅŸleyiÅŸi, paylaşımı ve pazarlanmasında çok büyük rol oynamıştır. İnternet üzerinden iÅŸleyen bilginin miktarı ve deÄŸerinin artması,bütün dünya ile çok kısa bir sürede baÄŸlantı kurulabilmesi,suçluların da ilgisini çekmiÅŸ ve internete yönelmelerini saÄŸlamıştır. Bu yeni dünyaya çok hızlı adapte olan suçlular, kendilerini teknoloji alanında da hızlı bir ÅŸekilde geliÅŸtirmiÅŸ, normal yollar ile oldukça zor gerçekleÅŸecek suçları, internet ortamından kolay bir ÅŸekilde yapabilmeye baÅŸlamışlardır. Bu suçlar günümüzde biliÅŸim suçları, bilgisayar suçları, ileri teknoloji suçları gibi bir çok kavramla ifade edilmektedir. 

         BiliÅŸim suçları ÅŸuanda, bütün dünyayı tehdit eden en büyük meselelerden biri olarak görülmektedir. Bu nedenle bir çok ülkenin polis birimleri altında, konu ile ilgili özel birimler olusturulmuÅŸtur.BiliÅŸim suçları, çok kapsamlı bir konu olduÄŸu için bir çok tanım ve sınıflandırma ile karşılaÅŸmak mümkündür. Tanımlardan bir tanesini ele alırsak;ceza kanununu ihlal eden, iÅŸlenmesinde, veya araÅŸtırılmasında bilgisayar teknolojisi bilgilerini içeren her suç biliÅŸim suçu olarak tanımlanmaktadır.

  Suçların açığa çıkarılması ve yargılanması için delillendirme ÅŸarttır.BiliÅŸim suçları kapsamında ise fiziksel delillerden ziyade, dijital deliller daha büyük bir önem arz etmektedir. Dijital delillerin doÄŸru bir ÅŸekilde toplanması,analiz edilmesi ve mahkemeye sevk edilebilmesi için bazı standart prosedürler izlemek ÅŸarttır.

Dijital Deliller

          Dijital deliller, dünya için oldukça yeni bir kavramdır. Özellikle biliÅŸim suçlarındaki yoÄŸun artıştan sonra, bilimsel alanda da çok yoÄŸun tartışmaların odak noktası olmuÅŸ olan dijital deliller hakkında, farklı tanımlamalar mevcuttur.Bazı tanımlamalar;

  bir biliÅŸim suçu ile ilgili, elektronik veya manyetik bir ortam üzerinden iletilen veya bu ortamlara kaydedilen bilgilere dijital delil, bir suçun nasıl olduÄŸunu veya suçtaki kritik elemanları adresleyen teorileri destekleyen veya çürüten,bilgisayar sistemleri kullanılarak kayıt edilen veya iletilen veriler, bir suçun islendiÄŸini gösteren veya suç ile kurban ya da suç ile faili arasında bir iliÅŸki saÄŸlayan veriler.

olarak tanımlanmaktadır.

Dijital delil kaynakları göz önünde bulundurulduÄŸunda, biliÅŸim sistemleri açısından üç farklı grup düÅŸünülebilir.

1- Açık Bilgisayar Sistemleri: Harddisk, klavye, monitör gibi aygıtlardan oluÅŸan dizüstü, masaüstü, sunucu gibi herkesin bildiÄŸi klasik bilgisayar sistemleri, artan kayıt alanlarıyla dijital deliller yönünden oldukça zengin bir kaynak teÅŸkil etmektedir. Bu sistemlerin üzerinde, basit olarak görünen bir dosya, oluÅŸturulma zamanı, deÄŸiÅŸtirilme zamanı ve kim tarafından oluÅŸturulduÄŸu gibi bazı özellikleriyle suça yönelik önemli bilgiler barındırabilmektedir.

2- İletiÅŸim Sistemleri: Geleneksel telefon sistemleri, kablosuz haberleÅŸme sistemleri, internet ve bilgisayar aÄŸları gibi bir çok iletiÅŸim sistemi üzerinde, oldukça fazla dijital delile rastlamak mümkündür. ÖrneÄŸin internet üzerinden gönderilmiÅŸ bir e-posta mesajındaki gönderilme zamanı, kimin gönderdiÄŸi, mesajın içeriÄŸi gibi konular, delillere ulaÅŸma noktasında oldukça büyük önem arz ederken, mesajın geçtiÄŸi sunucular, yönlendiriciler gibi aradaki sistemlerin üzerindeki kayıtlar da, ele geçirilen mesaj ile ilgili bazı hususları doÄŸrulama noktasında, pekiÅŸtirici bilgi olarak kullanılabilmektedir.

3- Gömülü Bilgisayar Sistemleri: Mobil telefonlar, PDA cihazları, akıllı kartlar gibi gömülü bilgisayar sistemlerinin bir çoÄŸu, dijital delillere kaynak teÅŸkil edebilmektedir. ÖrneÄŸin GPRS, GPS gibi sistemler, araçların nerede olduÄŸunun tespiti için kullanıldığı gibi, araçların üzerine yüklenecek gömülü bilgisayar sistemine sahip modüller sayesinde aracın hızı, frenlerin durumu, etkiden önceki 5 saniye içerisindeki iÅŸlevler gibi bir kaza esnasında oldukça yararlı ve kazayı aydınlatıcı bilgilere ulaşılabilmektedir.Günümüzde, gömülü bilgisayar sistemlerine sahip mikro dalga fırınlar, internet üzerinden bilgi alışverisi yapabilmekte ve bazı ev aygıtları, kablosuz aÄŸ veya internet kullanılarak uzaktan kumanda edilebilmektedir.Teknolojinin bu seviyede olduÄŸu bir ortamda, mikro dalga üzerinden elde edilecek veriler, bir kundakçılık olayında fırının belirli bir zamanda yangın çıkarmak için programlandığını ortaya çıkarabilmektedir.

          Günümüzde bilgisayar sistemlerine kayıt edilmiÅŸ veya bilgisayar sistemleri kullanılarak iletilmiÅŸ verilerle iliÅŸkisi olmayan çok az suç kalmıştır. Bu yüzden dijital deliller sadece biliÅŸim suçları kapsamında deÄŸil adam öldürme, cinsel saldırı, kayıp ÅŸahıslar, çocuk tacizi ve uyusturucu gibi bir çok olayın aydınlatılmasında da kullanılabilmektedir.

          Dijital delilleri ele almak oldukça meÅŸakkatli bir iÅŸtir. ÖrneÄŸin harddisk içerisinde dağılmış bir e-mail mesajının parçalarını bulup birleÅŸtirmek, tercüme etmek ve anlam vermek bir DNA analizi kadar zordur denilebilir.Dijital deliler,yapı itibariyle, fiziksel delillere göre daha hassas ve kolay bozulur nitelikte oldukları için bir çok sıkıntıyı içlerinde barındırmaktadırlar. Dijital delillerin, mahkeme esnasında gerçek delil özelliÄŸi gösterebilmesi için delillerin bütünlüÄŸünün, doÄŸrulanmasının, inkar edilememesinin, doÄŸruluÄŸunun ve daha sonradan ele alınabilirliÄŸinin saÄŸlanması gerekir.Bu noktada çözüm olarak genellikle kriptografik teknikler kullanılmaktadır.Fakat bu teknikler dijital delillere kesinlik kazandırma yönünde ne yazık ki yeterli gelmemektedir.ÖrneÄŸin günümüzde adını çok sık duyduÄŸumuz dijital imza ve doÄŸru bir sekilde uygulanabilmesi için gerekli olan açık anahtar alt yapısı ile ilgili bazı sorunlara göz atalım :

Güvenilir sertifika otoritesi bulunması gerekmektedir. BiliÅŸim suçu küresel bir kavramdır ve bu suçlarda dijital imzanın delillendirmede kullanılabilmesi için dünyadaki bütün sertifika otoritelerinin birbirleriyle iletiÅŸim kurabilmesi ve bu iÅŸ için ortak protokol ve kanunların düzenlenmesi gerekir. Sertifikanın süresinin dolması anında yapılacak iÅŸlemlerde bazı problemler bulunmaktadır. Sertifikanın nasıl iptal edileceÄŸi, önemli konulardan biridir. Kapalı anahtarın baÅŸka bir kiÅŸi tarafından ele geçirilmesi,sistemi tamamen etkisiz kılmaktadır. Bir dosya sistemi üzerine kayıt edilmiÅŸ anahtar, dosya sisteminin güvenliÄŸi ölçüsünde güvenlidir. EÄŸer anahtar ÅŸifreli halde saklanıyorsa, anahtar güvenliÄŸi ÅŸifreleme algoritmasının güvenliÄŸine eÅŸittir.Virüsler, Truva Atları, Arka kapılar gibi zararlı kodlar bilgisayar üzerinde, kullanıcının bilgisi dışında iÅŸlemler gerçekleÅŸtirebilmekte ve hatta kullanıcının kendi ekranından okuyup onayladığı dosyalar ile gerçekte imzalanan dosyalar birbirinden farklı olabilmektedir.ÖrneÄŸin bir e-sözleÅŸmeyi ele alırsak 100 000$’lık bir sözleÅŸme virüsler tarafından deÄŸiÅŸtirilip, kullanıcıya 100$ ÅŸeklinde görüntülenebilir ama asıl imzalanan sözleÅŸme 100 000$ dır.

Dijital delillerdeki bu sıkıntılar çeÅŸitli ortamlarda tartışılmakta olup, hala kesin bir çözüm bulunamamıştır.Bazı görüÅŸlere göre  dijital bildirilerin de kullanılabileceÄŸini vurgulanmıştır.Bu bir nevi soyut delillere, bir ÅŸekilde fiziksel bir yön kazandırarak daha gerçekçi deliller elde etme çabası olarak düÅŸünülebilir.

DiJiTAL DELiL ARASTIRMA SÜREÇ MODELi

          Dijital delilleri belirli metot ve prosedürlere uyun olarak araÅŸtırabilmek için bir takım ortak süreçlere ihtiyaç duyulmaktadır.

          Vaka Alarmı ve Suçlama

          Her sürecin bir baÅŸlama noktası vardır. Dijital delil araÅŸtırma süreç modelinde ise baÅŸlama noktası, saldırı tespit sisteminden gelen bir alarm, sistem yöneticisinin ateÅŸ duvarı kayıtlarını gözden geçirmesi ve ÅŸüpheli kayıtlara rastlaması, aÄŸ içerisindeki çeÅŸitli güvenlik sistemlerinden gelen uyarılardan bir tanesi olabilir.Hukuksal açıdan deÄŸerlendirildiÄŸinde ise, bir kiÅŸinin ihbarı üzerine araÅŸtırma baÅŸlatılabilmektedir.

          Bir ihbar veya alarm alındığında bilginin kaynağı ve güvenilirliÄŸi önem arz etmektedir. ÖrneÄŸin ekranındaki nesnelerin hareket ettiÄŸini ihbar eden bir kullanıcının bilgisayarına, virüs bulaÅŸmış olabilir veya saldırı tespit sistemi

tarafından “saldırı var” ÅŸeklinde üretilen bir alarmın teÅŸebbüs edilmiÅŸ ama geçerli olmamış bir saldırı olduÄŸu tespit edilebilir. Dolayısıyla bu aÅŸamada, kaynağın iyi anlaşılması ve aynı zamanda sayısal verilerin yanı sıra, insan faktörünün de göz önünde bulundurulması gerekir.Bir suçlama veya alarmı deÄŸerlendirirken, geniÅŸ çaplı bir inceleme baÅŸlatılmadan önce bazı ön bilgilerin toplanılması faydalı olacaktır. Bilgisayar alanında çalışan teknik insanlar bile bazen normal bir sistem davranışını, saldırı olarak algılayabilmektedir. Olay ile ilgili kiÅŸilerle görüÅŸme ve olayı yerinde kontrol

etme, bu tip yanlış anlamaları engelleyecek, vakaya karşı gerekli ve doÄŸru tepki vermeye yönlendirecektir. Bu basamak, üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir basamaktır. Çünkü olay mahallindeki en ufak bir yanlış hareket, delillerin yok olmasına veya bozulmasına neden olabilmektedir. Dolayısıyla herhangi bir yetkilendirme, hazırlık ve bir takım prosedürler yerine getirilmeden bu tip giriÅŸimlerde bulunulmamalıdır.

          DeÄŸer DeÄŸerlendirmesi

          BiliÅŸim suçları ile ilgili yapılmış olan en ufak bir ihbar bile, göz ardı edilemez.Bütün ihbarlar deÄŸerlendirilmek zorundadır. DeÄŸer deÄŸerlendirmesi safhasında,genel olarak problemin önemi belirlenmeye çalışılır.ÖrneÄŸin mevcut konunun fiziksel zararlara, önemli kayıplara, daha büyük sistem ihlallerine veya bozukluklarına neden olabilecek riskleri taşıyıp taşımadığı gibi noktalar üzerinde durulur. EÄŸer problem çok hızlı bir ÅŸekilde oluÅŸmuÅŸ, çok az derecede veya hiç zarara neden olmamış ve geleceÄŸe yönelik de durumu daha kötüye götürecek riskler oluÅŸturmadan sona ermiÅŸse, araÅŸtırmaya daha fazla devam etmeye gerek duyulmadığı kanaatine varılabilir.

          Olay/Suç Yeri Protokolleri

          GeniÅŸ çaplı bir araÅŸtırma baÅŸlatılmadan önce, ilk olarak olay yerindeki mevcut dosyaların (dijital veya deÄŸil) bütünlüÄŸü ve durumu belgelendirilmelidir.Herhangi bir hataya sebebiyet verilmemesi için ilgili protokoller ve prosedürler belirlenerek gerekli pratik ve hazırlıklar yapılmalıdır. Olay yerinin güvenliÄŸinden kimin sorumlu olduÄŸu, ilgili protokolleri izleyecek olan ilk müdahale ekibinin ve adli biliÅŸim analizcilerinin eÄŸitimine gerek olup olmadığı gibi hususlar belirlenmelidir.Protokoller saÄŸlık ve güvenlik konularını, yetkilileri bilgilendirmeyi ve olay yerinin güvenli hale getirilmesi için neler yapılması gerektiÄŸini kapsar. Bu aÅŸamanın asıl amacı olay yerindeki ilgili nesnelerin kayıt edilmesi, deÄŸiÅŸik açılardan fotoÄŸraflarının çekilmesi ve çeÅŸitli diyagramlar çizilmek suretiyle suç sahnesinin durumu ile ilgili araÅŸtırmacılara suçtaki potansiyel elemanları tanıtmak,potansiyel elemanları belirlemek ve yol gösterici bilgiler vermektir.

          Tanımlama ve Toplama

Olay yeri güvenli hale getirildikten sonra, söz konusu suç veya vaka ile ilgili potansiyel delillerin toplanması gerekmektedir. Sürecin doÄŸru bir ÅŸekilde iÅŸlemesi için öncelikle uygun prosedürleri ve gerekli hukuki sartları anlamak büyük önem arz etmektedir. Deneyimli ve tecrübeli araÅŸtırıcılar için bu safhadaki amaç sanal veya fiziksel bütün delilleri toplamak deÄŸil, nelerin toplanıp nelerin toplanmayacağı konusunda mantıklı kararlar vermek, doküman olusturmak ve ondan sonra eylemi gerçekleÅŸtirmektir. Dökümantasyon bütün basamaklarda yapılması gereken bir iÅŸtir ancak delillerin toplanması esnasında ayrı bir öneme sahiptir.Toplanan her bir delille ilgili ayrıntılı rapor tutmak, bunların doÄŸrulanabilirliÄŸini kolaylaÅŸtırıp, koruma zincirini (chain of custody) baÅŸlatacaktır.Geleneksel delil toplama, delillerin daha sonradan incelenmek üzere sahiplenilmesi anlamına gelmektedir. Fakat dijital delillerde durum biraz farklıdır. Delillerin doÄŸrudan toplanması esnasında bazılarının kaybedilmesi, bozulması ile karşılaşılabilir. Özellikle uçucu veriler (Ör: Bellek, CPU Kaydedicileri, Çalışan süreçlerin durumu) dediÄŸimiz elektrik kesildiÄŸinde içeriÄŸi sıfırlanan ve tekrar kurtarılması mümkün olmayan delilleri barındıran bilgisayarlarda bazı ek iÅŸlemlerin gerçekleÅŸtirilmesi gerekmektedir.

          İngiltere Polis BaÅŸkanları BirliÄŸi tarafından yayınlanan “Bilgisayar Tabanlı Elektronik Deliller için İyi Pratikler Rehber’inde 4 prensipten bahsedilmiÅŸtir:

Prensip 1 : Kanun uygulayıcılar ve görevlileri tarafından, mahkemede kullanılma ihtimali olan bilgisayar veya farklı bir medya üzerinde bulunan verileri deÄŸiÅŸtirecek herhangi bir eylemde bulunulmayacaktır.

Prensip 2 : Bir kiÅŸinin hedef sistem üzerinde bulunan orijinal verilere eriÅŸmesi gerektiÄŸi istisnai durumlarda, ilgili kiÅŸinin mutlaka o konuda tecrübeli ve uzman olması ve aynı zamanda yaptığı bütün iÅŸlemleri ve gerekçelerini daha sonradan ispatlayacak bir durumda olması gerekir.

Prensip 3 : Bilgisayar tabanlı delillere uygulanmış olan bütün süreçlerin bir izleme kaydı oluÅŸturulmalı ve koruma altına alınmalıdır. Üçüncü bir ÅŸahıs tarafından bu süreçler incelenebilmeli ve aynı sonuçlara varılmalıdır.

Prensip 4 : Olaydan sorumlu memur, yapılan işlemlerin hukuka ve prensiplere uygun olup olmadığını denetlemekten de sorumludur.

          Koruma

Deliller üzerinde çalışan araÅŸtırmacıların dikkat edeceÄŸi en önemli husus, olay yerinden alınan delillerin bozulmadan mahkeme esnasına kadar korunmasıdır.Bu safha iki farklı alanda düÅŸünülebilir. Bunlar dijital olarak koruma ve fiziksel olarak korumadır.Dijital olarak koruma, delillerin ilk alındığı andan itibaren deÄŸiÅŸmediÄŸini, bütünlüÄŸünün bozulmadığını ispatlayacak çeÅŸitli mekanizmaları kapsar. Bu iÅŸlem genellikle kriptografik teknikler kullanılarak gerçekleÅŸtirilir. Fiziksel olarak koruma ise delillerin incelenecek yere bozulmadan taşınması, mahkeme esnasına kadar uygun ortamlarda saklanması ve yine mahkemeye gidiÅŸ esnasında her hangi bir bozukluÄŸa uÄŸramamasını içerir.Deliller mümkün olduÄŸunca toplandığı ortam koÅŸullarına benzer ortamlarda taşınmalı veya saklanmalıdır. Unutulmaması gereken baÅŸka bir nokta toplanan bütün delillerin etiketlenerek, uygun ÅŸekilde paketlendikten sonra mühürlenmesidir.

          Kurtarma

KorunmuÅŸ dijital deliller üzerinde tam bir analize baÅŸlamadan önce, silinmiÅŸ,gizlenmiÅŸ,ÅŸekli deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ veya mevcut iÅŸletim sistemi veya dosya sistemi ile görüntülenemeyen verilerin ortaya çıkarılması gerekmektedir.Buna verilerin kurtarılması (Data Recovery) denir. Bu iÅŸlem mümkünse orijinal deliller üzerinde deÄŸil, bire bir kopyaları üzerinde gerçekleÅŸtirilmelidir. Amaç normalde görünmeyen fakat bir olayın aydınlatılmasında dijital delil özelliÄŸi gösterebilecek, soruÅŸturmaya yön teÅŸkil edebilecek önemli verilere ulaÅŸmaktır.

          Ayrıştırma

Bu safhanın baÅŸlangıcında, bir vaka ile ilgili potansiyel bütün dijital deliller araÅŸtırılmaya hazır durumdadır. SoruÅŸturma ile ilgili veriler bir araya toplanır. Bu safha asıl detaylı incelemenin baÅŸladığı safhadır. AraÅŸtırma takımı tarafından öne sürülen hipotezler doÄŸrulanır veya çürütülür. Böylelikle artık soruÅŸturma bir ÅŸekil almaya baÅŸlar. Amaç daha sonraki araÅŸtırmalara kolaylık saÄŸlaması için verileri belirli özelliklerine göre bir araya toplamaktır. ÖrneÄŸin çocuk pornografisi vakaları genellikle görsel dijital verilere dayandığı için bu kategoride bir suç araÅŸtırılırken genellikle uzantısı gif, jpeg ve benzeri olan dosyalar bir araya getirilir.

          İndirgeme

Toplanan veriler arasında konu ile doÄŸrudan ilgili olanlara yönlenip, ilgisiz olanları elimine etmeye indirgeme diyebiliriz. Bu aÅŸamada nesnenin geneli deÄŸerlendirilir, içeriÄŸi ve kapsamı çok fazla düÅŸünülmez. Dikkat edilmesi gereken husus elemelerin hangi kriterlere göre yapıldığıdır. Bu kriterlerin mahkeme esnasında sorgulanabileceÄŸi düÅŸünülerek, büyük bir titizlikle içerisinde çalışmalar sürdürülmelidir.

         Organizasyon ve AraÅŸtırma

DoÄŸru bir analiz gerçekleÅŸtirmek için bir önceki basamakta indirgenmiÅŸ verileri organize etmek, gruplamak, etiketlemek ve anlamsal birimlere yerleÅŸtirmek gerekir.Bu aÅŸamanın ana amacı araÅŸtırmacıların analiz aÅŸamasında verileri bulup tanımlamasını, tanıklık esnasında bu verilere anlamlı bir biçimde referans vermesini saÄŸlamaktır. Ayrıca yine bu safhada materyallere verimli bir ÅŸekilde ulaşılmasını, ilgili, ilgisiz ve ayrıcalıklı materyalleri tanımlamaya yardımcı olması amacıyla, araÅŸtırılabilir bir veri indeksi oluÅŸturulur.

          Analiz

Bu safha, önceki aÅŸamalarda elde edilen verilerin ayrıntılı bir ÅŸekilde incelenmesini içerir. En çok teknik bilgi gerektiren safhadır ve bilgisayar adli tıbbı uzmanları tarafından gerçekleÅŸtirilir. Analiz safhasını dört aÅŸamada ele alabiliriz;Öncelikle insan tarafından okunabilir dijital veri nesnelerinin içeriÄŸi incelenerek bazı anlamsal verilere ulaşılabilir. Bu aÅŸamaya DeÄŸerlendirme aÅŸaması denir.Daha sonra Deney aÅŸaması gelmektedir. AraÅŸtırma esnasında bazı metotların uygulanmasını kapsar.Tabi bu metotların bazı standart ve prosedürlere uyması ve ayrıntılı bir ÅŸekilde dökümente edilmesi ÅŸarttır. AraÅŸtırma esnasında dijital ve dijital olmayan birçok kaynaktan veri toplanmaktadır.Sadece dijital deliller bütün hikayeyi aydınlatmaya yetmeyecektir. Tersi de yani sadece dijital olmayan delilleri de kullanmak yeterli gelmemektedir.Anlamlı sonuçlara ulaÅŸabilmek için verilerin bir araya getirilmesi önem arz eder. Buna BirleÅŸtirme denir. ÖrneÄŸin olayların oluÅŸ sırasına göre kronolojik bir sıraya sokulması konu ile ilgili aydınlatıcı ip uçları verebilmektedir.BirleÅŸtirme esnasında verilerin içerik olarak da birbirleriyle iliÅŸkili olup olmadığının incelenmesi ise Korelasyon olarak adlandırılır.Son aÅŸama olarak Onaylama gelir.Kısaca analiz safhasının çıktısı ve sonucudur denilebilir.Bulgular pozitif delil olarak ilgili birimlere gönderilir.

          Raporlama

AraÅŸtırma sürecine seffaf bir görünüm kazandırmak için, buraya kadar saydığımız safhalarda kullanılan bütün metot ve prosedürlerin önem arz edecek detayları en son hazırlanacak olan final raporlarında mutlaka anlatılmalıdır.Raporun büyük bir kısmı sonuca götürücü analiz ve bunları destekleyen delillerin tanımlamalarıyla ilgilidir. Destekleyici deliller ve analizler tam olarak ve doÄŸru bir ÅŸekilde tanımlanmadan sonuç yazılamaz.

          ikna Etme ve Tanıklık

Bazı durumlarda karar vericiler, bir vakanın sonucuna ulaÅŸmadan önce rapordaki bulguların sunulmasını ve ilgili sorulara yanıt verilmesini isteyebilirler.Üst seviye mühendislik ve teknoloji bilgisi gerektiren konulara, açık ve anlasılır bir biçimde cevaplar vermek, oldukça büyük bir efor gerektirir.Bu yüzden iyi bir ÅŸekilde hazırlanılması gerekir.

SONUÇ ve ÖNERiLER

          BiliÅŸim suçları oldukça hassas bir konudur ve geleceÄŸe yönelik büyük tehditler oluÅŸturmaktadır. Bu suçlarla mücadele baÄŸlamında bir çok sıkıntı bulunmaktadır.Bu sıkıntıların üstesinden gelebilmek için öncelikle biliÅŸim suçları alanında teknik çalışmalar yapabilecek uzmanların yetiÅŸtirilmesi ÅŸarttır.Suçların aydınlatılmasındaki en önemli husus delillendirmedir.BiliÅŸim suçları kapsamında ise dijital deliller söz konusudur. Dijital deliller, yapı itibariyle çok hassas ve kolay deÄŸiÅŸtirilebilir veya bozulur nitelikte oldukları için toplanmasında,korunmasında, analizinde belirli prosedür ve metotların izlenmesi sarttır.Olay yerinde yapılabilecek en ufak bir hata delillerin kaybolmasına yol açabilmektedir.Bu modeldeki basamaklar her ne kadar birbirini takip eder bir sırada görünse de, birbirleriyle devamlı etkileÅŸim içerisindedir. Daha önceki bir basamaktan kaynaklanan bir sıkıntı sezilirse, ilgili basamaÄŸa dönüÅŸ yapılarak, iÅŸlemler tekrar deÄŸerlendirmeye alınır.Dijital delil araÅŸtırma sürecinde kullanılan bütün prosedür ve metotların doÄŸrulanabilir nitelikte olması ve yapılan bütün iÅŸlemlerin ayrıntılı bir ÅŸekilde belgelendirilmesi, toplanılan dijital delillerin mahkeme esnasında daha fazla ve daha kolay kabul edilebilirliÄŸi anlamına gelmektedir.GeleceÄŸe yönelik olarak biliÅŸim suçları ile uÄŸraÅŸan birimlerin ortak uygulayabilecekleri süreç modellerinin standart hale getirilmesi, özellikle emniyet içerisinde alanında uzman ve konuya hakim kiÅŸilerin yetiÅŸtirilmesi ve dijital delillerin teknik olarak doÄŸrulanması konusundaki eksikliklerin giderilebilmesi için üniversiteler ile ortak çalışmalar yapılıp çeÅŸitli projelerin baÅŸlatılması düÅŸünülebilir.

Popularity: 2% [?]

BIOS Hata Sesleri ve Post(Power-on self test) Mesajları

Posted by ShadOfMoStar On Aralık - 19 - 2008

Bilgisayarınızı topladınız veya bilgisayarınıza herhangi bir teknik müdahalede bulundunuz. Ama bilgisayar açılmıyor. İşte bu yazıda herkese önce anlamsız gelen sesli hata mesajları ile POST (Power-on self test) uyarılarına/hatalarına deÄŸineceÄŸiz.

Normal bir boot iÅŸlemi esnasında sizin düÄŸmeye basmanızla birlikte önce bilgisayarın bütün bileÅŸenlerine güç verilir, ekran kartınız hemen kendi reklamını yapar ve POST ekranına gelirsiniz. Burada, anakartınız “Aabi bakalım bana neler takılıymış” havalarında bütün bileÅŸenleri ufak bir teste tabi tutar. Size bu sırada ekranda iÅŸlemcinizin hızı, ram miktarınız gibi bazı bilgiler verilir. İşletim sisteminin yüklenmeye baÅŸlamasından hemen önce ekrana (eÄŸer ben yeterince hızlıyım diyorsanız Pause tuÅŸuna basarak istediÄŸiniz kadar seyredebileceÄŸiniz) bir tablo gelir. Bu tabloda kabaca POST iÅŸleminin sonuçlarını görürsünüz diyebiliriz. Peki ya normal bir boot gerçekleÅŸmezse?

Bilgisayarın baÅŸlamasını engelleyecek herhangi bir hatada ya sesli ya da POST hata mesajları alırsınız. İyimser olmanın bir alemi yok. Dolandırmadan söyleyeceÄŸim. Sesli hata mesajları genellikle ölümcül, POST mesajları ise genellikle uyarı niteliÄŸindedir. Genellikle diyorum çünkü, ekran kartı arızasını iÅŸaret eden bir sesli hat mesajı sadece ekran kartınızın yerinden oynamasıyla da ortaya çıkabilir.

Sesli Hata Mesajları ve Hata Anlamları

1- Sürekli Ses Güç kaynağı arızası
2- Birçok kısa bip Anakart arızası
3- 1 uzun Bellek tazelenmesinde hata
4- 1 uzun 1 kısa Anakart veya BIOS çipi arızası
5- 1 uzun 2 kısa Ekran kartı arızası (Genellikle eski kartlardaki DIP switch kaynaklıdır)
6- 1 uzun 3 kısa Ekran kartı arızası
7- 2 uzun 1 kısa Ekran kartı arızası (RAMDAC kaynaklı (?) )
8- 2 kısa Bellek parity (eşlik) hatası
9- 3 kısa BelleÄŸin ilk 64k’lık bölümünde hata
10- 4 kısa Timer hatası
11- 5 kısa İşlemci hatası
12- 6 kısa Klavye işlemcisi hatası
13- 7 kısa İşlemci hatası
14- 8 kısa Ekran kartı belleğinde okuma/yazma hatası
15- 9 kısa BIOS ROM hatası
16- 10 kısa CMOS okuma/yazma hatası
17- 11 kısa Tampon Bellek Hatası

GördüÄŸünüz gibi bu bip sesleri hiç de hayırlı manalara gelmiyor. Bu sorunların çözüm yolları;

1. hata için, güç kaynağınızın baÄŸlantılarını kontrol edip bir deneme daha yapın. EÄŸer sorun devam ediyorsa, üç vakte kadar size yeni bir güç kaynağı gelecek demektir.

2, 4, 10, 12, 15 e 16 numaralı hatalar için, tüm kartları iÅŸlemciyi ve RAM’leri söküp tekrar takın. Öncelikle mümkün olduÄŸunca az bileÅŸenle bilgisayarı baÅŸlatmaya çalışın. 4, 15 ve 16 numaralı hatalarda BIOS çipinin yerine düzgünce oturduÄŸundan emin olmak için üstüne hafifçe bastırın. DeÄŸiÅŸen bir ÅŸey yoksa 4, 15 ve 16 numaralı hatayla karşı karşıyaysanız yeni bir BIOS çipi edinin, yok eÄŸer deÄŸilseniz zaten yeni bir anakartınız olacağınız için BIOS çipiniz otomatik olarak deÄŸiÅŸmiÅŸ olacaktır.

3, 8 ve 9 numaralı hatalarla baÅŸ etmek için öncelikle RAM’lerinizin yerlerine düzgün oturduklarından ve yuvalarla aralarında herhangi bir yabancı maddenin bulunmadığından emin olun. EÄŸer birden fazla bellek modülü kullanıyorsanız deÄŸiÅŸik kombinasyonlar deneyin. Hata hala devam ediyorsa belleklerinizi tek tek deneyerek sorunun hangisi/hangilerinde olduÄŸunu bulabilirsiniz.

5, 6 ve 7 numaralı mesajı alıyorsanız, ekran kartınızın yerine iyice oturduÄŸundan ve monitör baÄŸlantısının düzgünce bir ÅŸekilde yapıldığından emin olun. Problem sürüyorsa baÅŸka bir ekran kartı ile bilgisayarı baÅŸlatmayı deneyin. Sonuç alırsanız sizi tebrik ederiz çok yakın bir zamanda yepyeni bir ekran kartınız olacak. Ekran kartlarıyla ilgili alacağınız sesli hata mesajlarının neredeyse tamamı 6 numara olacaktır. Bu nedenle ÅŸimdiden “diii di dit dit” sesine alışmanızda fayda var.

11, 13 ve 17 numaralı hatalar için iÅŸlemcinizin düzgün bir ÅŸekilde takıldığından emin olun. Mümkünse baÅŸka bir iÅŸlemciyle denemelerde bulunun, sonuç alamazsanız özellikle 17 numaralı hata için anakartınızdan ÅŸüphelenin.

POST Mesajları

GiriÅŸi ölümcül hata mesajlarından yaptık ama daha çok uyarı niteliÄŸinde olan POST mesajları ile ortamı biraz yumuÅŸatmayı ihmal etmiyoruz. Genel olarak açıklayıcı, birkaç kelimelik (biraz İngilizce ile) anlaşılabilir niteliktedirler. Ama can sıkmaya yetecek kadar ciddiye almak kaçınılmazdır. Bu mesajlar anakarta, BIOS’a, takılı olan donanıma, çipsete göre deÄŸiÅŸiklik gösterebilirler. Yine de belli baÅŸlı birkaç hata mesajıyla uygulanabilecek çözüm yollarını yazıyorum.

BIOS ROM checksum error – System halted: BIOS çipindeki bir hatayı gösterir. Çipte fiziksel hata veya BIOS yazılımında bozukluk olabilir. Sisteminizi yeni bir BIOS ile update edin, sorun devam ediyorsa yeni bir BIOS çipi edinmeniz gerekecek.

CMOS battery failed: BIOS piliniz bitmiÅŸ veya bitmek üzere. Pilin türünü belirleyip en yakın saatçiden yenisini alabilirsiniz.

CMOS checksum error – Defaults loaded: Herhangi bir nedenden dolayı BIOS ayarlarınızda bozukluk oluÅŸmuÅŸ (muhtemelen bitmek üzere olan BIOS pili yüzünden). Varsayılan ayarlar yüklenerek sisteminizin zarar görmesi engellenmiÅŸ.

Floppy disk(s) fail: Sisteminize takılı bulunan disket sürücü(ler) ile BIOS’taki disket sürücü ayarları birbirini tutmuyor. Disket sürücünüzün baÄŸlantılarını kontrol edin, BIOS’taki ayarlar yanlışsa düzeltin. Sorun devam ediyorsa disket sürücünüzde muhtemel bir fiziksel arıza var demektir.

Keyboard error or no keyboard present: Belki de en çok karşılaşılan POST mesajı. Bu mesaj genellikle “Press F1 to continue” diye devam eder. Siz de olmayan klavyenin F1 tuÅŸuna basarak hatadan kurtulabilir veya yeni bir klavye takarak iÅŸleme devam edebilirsiniz.

Memory test fail: POST mesajlarının belki de en can sıkıcısı. BIOS’taki bellek ayarlarınızda olabilecek bir problemden kaynaklanabildiÄŸi gibi, bellek modüllerinizdeki kısmi (kısmi=belli bir bölümündeki) arıza nedeniyle de ortaya çıkailir. Ayarlarınızdan eminseniz, baÅŸka bir bellek ile sisteminizi tekrar açmayı deneyin.

Hard Disk(s) Fail: Sisteminizde mevcut disk(ler)le BIOS’ta belirilmiÅŸ disk ayarları birbirini tutmuyor demektir. BIOS’tan disk ayarlarını otomatiÄŸe getirin, master/slave ayarlarını kontrol edin. Sorun devam ediyorsa disk sürücünüzde fiziksel bir bozukluk kuvetle muhtemeldir.

Popularity: 2% [?]

Usb belleÄŸi ram yapmak

Posted by Writer On Aralık - 15 - 2008

 

Windows Vista ile bellek yetersiz kaldığı durumlarda ek bellek kullanmaktansa U3 destekli bir USB bellek ile sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. U3 destekli bir USB bellek kullandığınızda aÅŸağıdaki gibi bir ekran görüntüsü ile karşılaşırsınız.

Karşınıza gelen otomatik açılan pencerede Sistemi Hızlandır seçeneÄŸi ile bu özelliÄŸi devreye alabilirsiniz.

AÅŸağıdaki ekran görüntüsünde ise daha detaylı ayarın yapılacağı USB bellek özelliÄŸi görülmektedir.

ReadyBoost seçeneÄŸi ile isterseniz Flash diskinizin ne kadarını RAM olarak kullanmak istediÄŸinizi de ayarlayabilirsiniz. Biz 2GB’lık bir Flash disk takarak 1 GB’lık bir alan ayarladık.

SuperFetch:

Windows Vista ile gelen güzel özelliklerden birisidir. Windows XP de bir uygulama çalıştırdığınızda sistem sabit (hard) diskinizden programı yüklemeye çalışıyor sonra programı açıyordu. Tabi bu süreç sabit diskinizin hızından tutunda iÅŸlemci ve RAM hızınıza kadar birçok aygıt tarafından etkilenerek karşınıza uzun bir süreç olarak da gelebiliyordu.

Örnek olarak bilgisayarınızı açtınız ve Messenger programını çalıştırdınız bu esnada bilgisayarınız Messenger programını sabit diskinizden yükler ve karşınıza getirir. Ortalama bir bilgisayarınız var ise karşınıza 3 ile 5 saniye arasında Messenger programı açılır. Programı kapatıp tekrar açtığınız zaman program RAM’e yüklendiÄŸi için ikinci açışınızda ortalama 1 saniye daha erken gelir. Tabi bu esnada baÅŸka bir program açıp RAM’i doldurmadıysanız… EÄŸer RAM miktarınız düÅŸük ise o zaman program her açışınızda RAM’deki eski bilgileri siler ve sabit diskinizden RAM’e yüklenir ve karşınıza yine aynı sürede gelir.

ReadyBoost :

SuperFetch yani Süper Önbellek tam RAM’e ihtiyaç duyduÄŸu anda yardımına ReadyBoost koÅŸuyor. SuperFetch sizin bilgisayarı nasıl kullandığınızı öÄŸreniyor hangi programı ve hangi programları kullandığınızı öÄŸreniyor ve onlara öncelik vermek için harekete geçiyor ve RAM’i bol bol kullanmaya baÅŸladığı anda ReadyBoost devreye giriyor ve sisteminizin performansını artırmak için iÅŸlemeye baÅŸlıyor.

(Not:USB belleğin U3 destekli olması gerekiyor.)

 

 

SAYGILARIMLA !!! …

Popularity: 3% [?]